sztuka
MAGAZYN KULTURALNY
24 marca 2012

KRZYK DUSZY

Ekspresjonizm zapoczątkowany w Niemczech, później stający się ogólnoświatową tendencją w sztuce początku XX wieku, obejmował swym zasięgiem różnorakie rodzaje aktywności twórczej – od sztuk plastycznych, poprzez architekturę, literaturę, teatr, muzykę, aż po rodzącą się wówczas kinematografię

AUGUST MACKE, Dziewczęta w parku, 1914, olej na płótnie, 120 × 159 cm, Neue Pinakothek, Monachium

Od września 2011 w New Walk Museum w Leicester (Wielka Brytania) można podziwiać imponującą, stałą kolekcję ponad 350 dzieł twórców niemieckiego ekspresjonizmu. Zbiór ten gromadzony od 1944 roku jest obecnie największym tego typu w Wielkiej Brytanii. Wystawa podzielona została na pięć części odnoszących się do głównych ruchów artystycznych funkcjonujących w malarstwie w latach 1905-1933, w zestawieniu z ówczesną historią i przemianami politycznymi Niemiec.

Ekspresjonizm odrzucał tradycyjną sztukę akademicką oraz XIX-wieczny nurt impresjonistyczny, jednocześnie postulując odnowę sztuki, poprzez wyrażanie na płótnie głęboko ukrytych uczuć i podświadomości artysty.

Pierwsza część wystawy prezentuje drezdeńskie ugrupowanie „Die Brüke” (niem. Most) zrzeszające od 1905 r. studentów architektury: Karla Schmidt-Rottluff, Fritza Bleyl, Ericha Heckel, którego liderem był Ernst Ludwig Kirchner. Nazwa grupy ma oznaczać most do nowej przyszłości w sztuce, która ma stosować odtąd ostre kolory, agresywne formy, powstawać spontanicznie, koncentrując się na ukazywaniu emocji. Między 1906-1910 dołączyli do nich Max Pechstein, Emil Nolde, Otto Müller. Od 1911 artyści przenoszą się do Berlina, tworząc jednak osobno, co doprowadziło w 1913 r. do całkowitego rozpadu grupy.

Monachijski „Der Blaue Reiter” (Błękitny jeździec) zrzeszał międzynarodowe grono artystów – Wassily Kandinsky, Franz Marc, August Macke, Paul Klee, Alfred Kubin – tworzących razem w latach 1911-1914. Artyści ci za pomocą abstrakcji, dążyli do odkrycia nowej mocy twórczej, wyrażającej niepokoje duszy i symboliczny spirytualizm.

Wielu artystów tego okresu działało niezależnie od istniejących ugrupowań, wyrażając jednak idee bliskie ekspresjonizmowi. Swe działania koncentrowali na poszukiwaniach nowych form ekspresji, środków innowacyjnych, które mogłyby zmienić oblicze sztuki oraz społeczeństwa. Na wystawie można było oglądać prace artystki Käthe Kollwitz, która obrazowała reakcje na tragedie I wojny światowej, Oskara Kokoschki, Martina Bloch i Leonela Feininger.

Realizm magiczny to kolejny prąd w sztuce, powstały w powojennej Republice Weimarskiej istniejącej w latach 1919-1933, którego upadek spowodowało powstanie i   intensyfikacja nazizmu. Do twórców tego nurtu należeli artyści tworzący w różnorodnej stylistyce: Otto Dix czy George Grosz. Kierunek ten stał w opozycji do ekspresjonizmu, skłaniając się do realizmu, często o zabarwieniu cynicznym i satyrycznym. Poruszana przez nich problematyka ukazywała motywy zatłoczonych miast,ulic, energiczne życie fabryk i nocne sceny kabaretów. Dodatkowo podczas wystawy zaprezentowano rzeźby odlane z brązu Ernsta Barlach oraz wykonane z drewna Margarete Klopfleisch.  

Kolekcja w New Walk Museum, bogata w dzieła graficzne, kolorowe gwasze, obrazy olejne i akwarele, stanowi doskonały zbiór dzieł legendarnych artystów – prekursorów i rewolucjonistów, których działalność zmieniła wizerunek i teorię sztuki współczesnej. Kontynuacja tendencji ekspresjonistycznych zarysowała ścieżkę dalszemu rozwojowi sztuki, stanowiąc podstawę dla działań Jacksona Pollocka, Francisa Bacona czy Neue Wilde i włoskiej transawangardy.German Expressionist ArtNew Walk Museum & Art GalleryLeicester

Katarzyna Kania

następna
strona
poprzednia
strona

Zobacz także